Nafarroatik kanpoko erakundeekin elkarlana bultzatu nahi du Euskararen Institutuak Hizkuntza Politika garatuko duen erakunde berriaren estatutuak onartuko ditu gobernuak, astelehenean alberto barandiaran Iruñea Euskararen Institutuak Nafarroatik kanpoko erakundeekin elkarlana bilatuko du «euskararen presentzia, erabilera eta irakaskuntza sustatzeko», eta lurraldetik kanpoko «euskal hiztunekin harremanak» bultzatuko ditu. Erakunde berriak hizkuntza gutxituen inguruan Europan egiten diren ekitaldiak jarraitu eta haietan parte hartuko du, eta euskaraz lan egiten duten unibertsitate edo ikastetxeekin harremanetan jarri eta elkarlanak sustatuko ditu. Horrela jasota dago Nafarroako Hizkuntza Politikako zuzendaritza ordezkatuko duen erakunde berriaren estatutuetan. Asmo horiek gauzatuko balira, Pedro Pegenauteren garaiko hainbat atzerapauso zuzentzeko aukera izango luke Institutuko zuzendari berriak. 2000ko ekainean kargua hartu zuenetik, Pegenautek Nafarroatik kanpoko ia erakunde guztiekin harremanak hautsi zituen, eta nazioarteko topaketetan, esaterako Expolangues edo Expolinguas hizkuntza azokatan, Europako hizkuntza ofizialak bultzatzeko bere departamentuak egindako lana erakusteko erabili zituen. Durangoko Azokara joateari muzin egin zion, Eusko Ikaskuntza edo Udako Euskal Unibertsitatean zituen akordioak hautsi edo murriztu zituen, eta frantsesa, ingelesa edo alemanaren sustapena, euskararenaren parean edo gainean jartzeko ahalegin etengabea egin zuen. Nafarroako Euskararen Institutuko estatutuak Euskararen Kontseiluko kideei aurkeztuko dizkiete gaur bertan, eta datorren astelehenean onartzeko asmoa du Nafarroako Gobernuak, asteroko bileraren barruan. «TRANBERTSALKI ERAGITEKO». Institutu berriaren sorrera Carlos Perez-Nievas Hezkuntza kontseilariak iragarri zuen, kargu hartzeko ekitaldian. Aste honetan bertan BERRIAri egindako adierazpenetan, kontseilariak iragarri du institutua gobernu osoan «modu transbertsalean eragiteko» pentsatua dagoela, eta ikerketa lana eta dibulgazioa landuko dituela. «Gomendio politikoak» ere egin, egingo dituela. Ez du, hala ere, eskumen arau-emailerik izango. Estatutu berrien azken zirriborroak azpimarratzen du helburu orokorra hiritarrek euskara erabili eta ezagutzeko eskubidea babestea dela, eta helburu hori gauzatzeko tresnak zehaztu behar dituela. Orobat, hizkuntzaren berreskurapena eta garapena gorde behar duela. Erakunde berriak 1989an sortutako Hizkuntza Politikarako Zuzendaritza Nagusiaren zeregin nagusiak bere egingo ditu, baina zehatzagoa da helburuetan. Hasteko, soilik euskarari edo euskararen inguruko egoerari dagozkion politikak hartuko ditu bere gain. Euskararen Planifikazio, Sustapen eta Baliabideen Zerbitzuak, esaterako, Europako Batasuneko hizkuntza gutxituen legedia aztertuko duela dio 14. artikuluak. Halaber, kultur adierazpenak, adierazpen artistikoak edo liburuen argitalpenak sustatuko ditu, eta hiritar elkarteekin lan egingo du euskararen presentzia areagotzeko. Komunikabideetan hizkuntza sustatzeko proposamenak egingo ditu Institutuak, eta terminologia eta toponimia ikerketak proposatuko ditu. Helburu berrien artean ditu, halaber, funts bibliografikoak erostea, euskararen mediateka sortu eta kudeatzea, eta atzerrian Nafarroaren irudia sustatzeko kanpainetan euskarak ere tokia izan dezan lan egitea. Institutuak zuzendari kudeatzaile bat izango du, eta Gobernu Kontseilua. Zuzendaria Nafarroako Gobernuak izendatuko du, Hezkuntza kontseilariak proposatuta, eta Gobernu Kontseiluak Hezkuntza kontseilaria bera izango du presidente. Departamentu guztiek kide bana izango dute kontseiluan. Estatutuei oniritzia eman ondoren, zuzendariaren izena eta erakunde berriak izango duen aurrekontua eta baliabideak erabaki beharko ditu Miguel Sanzen gobernuak. ############ Euskararen Kontseiluaren bilera gaur, bost urte ondoren Lehen eta azken bilera egin zuen 2002ko urrian, euskararen dekretu eztabaidatua onartzeko a.b. Iruñea Euskararen Kontseilua gaur bilduko da berriro Hezkuntza Departamentuaren egoitza nagusian, lehen eta azken bilera egin eta bost urtera. Kontseiluak Nafarroako Euskararen Institutuaren estatutuak ezagutuko ditu eta, egoki iritziz gero, oniritzia emango dizkio. Tramite hori, proiektua ezagutaraztea, ezinbestekotzat du gobernuak euskararekin lotutako edozein araudia onartzeko. Ez, ordea, oniritzia, erakunde aholku emailea baita kontseilua. Euskararen Kontseiluaren azken bilera 2002ko urriaren 16an egin zen Diputazioaren Jauregian, Nafarroako administrazioan euskararen erabilera arautzeko dekretuari oniritzia emateko. Lau hilabete lehenago, Nafarroako Auzitegi Nagusiak oso-osorik baliogabetu zuen 2000ko dekretua, gobernuak hain zuzen ere Euskararen Kontseiluaren txostena ez zuelako jaso tramitazioan. Dekretu berdina berriro idatzi, eta kontseilua biltzeko lanak hasi zituen Pedro Pegenauteren zuzendaritzak, baina ordurako ez zegoen kontseilurik, kide gehienek dimisioa aurkeztua baitzuten bi urte lehenago. Izendapen berriak azkar eta presaka iragarri zituen Gobernuak, euskararen politikaren atzeranzko lasterketa eroaren erdian. Eta «euskararen eta euskal kulturaren esparruan ospe onartua duten pertsonen artean», iberoerromanikoetako predikuen aztertzaileak, PSOEko hondamendia kudeatzen asmatu ez zuten politikari ezagunak, oxigenoaren arnasketan adituak, eta espainerazko filologoak hautatu zituen, besteak beste. Talde berria osatu, eta lehen bileran lau kide mahaitik altxa egin ziren, protesta gisa: Juan Oronoz Udal eta Kontzejuen Federazioaren ordezkaria, David Anaut Oinarriak plataformako kidea, Pello Mariñelarena Ikastolen Elkarteko zuzendaria eta Iñaki Errea Prentsa Elkarteko ordezkaria. Geratu ziren kideek testuari oniritzia eman, eta, tramitea gaindituta, dekretu berria onartu egin zuen azkenean Gobernuak. Biharko bilerarekin batera, Nafarroako Gobernuak kontseilu hori eraberritzeko urratsa eman nahi du. Kontseilu aholku emaile hori, aurrerantzean, Institutuaren baitan egongo da organikoki, baina kideen osaketa aurreko bera izango da, gutxi gorabehera. Kontseilua Nafarroako presidenteak zuzenduko du, eta Hezkuntza kontseilaria izango du bigarren. Euskaltzainburua berezko ordezkaria izango da, orain arte bezala, eta zazpi kide ondoko erakundeek aukeratuko dituzte: Nafarroako bi unibertsitateek, Euskaltzaindiak berak, Eusko Ikaskuntzak, Nafarroako Udal eta Kontzejuen Federazioak, Nafarroako Ikastolen Elkarteak eta Nafarroako Prentsa Elkarteak.