«D ereduak gora baino ez du egin azken hamar urteotan UPNko gobernuekin» 
Carlos Perez Nievas, Nafarroako Gobernuko Hezkuntza kontseilaria 
Hezkuntzako arduradun berriak dio euskararen auzia «despolitizatzeko» sortuko dutela Euskararen Institutua. Astelehenean onartuko dituzte estatutuak. 
Edurne Elizondo 
Iruñea 

Bi bileraren artean hartu gaitu Nafarroako Gobernuko CDNko Hezkuntza kontseilari Carlos Perez Nievasek (Tutera, 1966) bere bulegoan. Presaka dabil. Kargu berrira moldatzen. 
Luis Campoyk utzitako kargua hartu duzu; hark zehaztu zuen bideari jarraitzeko, edo aldaketak egiteko asmoz zatoz? 
Argi dago halako kargu batera ailegatzen den edonork bere bide propioa egin nahi duela. Egia da, halaber, UPN-CDNren arteko gobernuko kide izanik ez natorrela inolako iraultza egitera departamentura. 
Ikasturte berria aldaketa askorekin dator: Espainiako Hezkuntzako Lege Organikoa (LOE) martxan jartzen hasiko zarete, bai eta Nafarroako curriculum berria ere. Non ikusiko dira aldaketa horien ondorioak? 
Ez dira bat-bateko iraultza ekarriko duten aldaketak. Ez dut uste LOEren ezarpenak aldaketa askorik ekarriko duenik orain hasiko den ikasturtean, denok ezagutzen dugun Herritar Heziketa izeneko ikasgaiaren auzia bazter utzita. Egia da kontuz hartu beharreko ikasgaia dela, alarma piztu dezakeena. Nik ez dut uste zuzena denik ikasgai hori kontuan hartzea ikasturtea gainditu edo ez erabakitzeko, nota jartzeko. Neurrigabekoa da hori. Guk indarrean jarriko dugu, gure betebeharra delako. Hirugarren mailan jarriko dugu. Baina horrek ez du erran nahi erabat onartzen dugunik. 
Azken urteotan hezkuntzaren arloko sektore askoren ahotan egon da departamentu hau; besteak beste, inbertsio falta eta azpiegituretan gabeziak salatu dituzte hainbat sindikatuk, elkartek eta gurasok. Zer deritzozu? Inbertsio falta dago Hezkuntzan? 
Ez. Egia da azken legegintzaldian halako kontuek oihartzun handia izan dutela. Hor dago Arrotxapeko Patxi Larrainzar ikastetxearen adibidea. Erabat neurrigabekoa iruditzen zait ikastetxe hori bilakatzea Nafarroako Hezkuntza esparruko berri nagusi. Ikastetxe berria egiten ari gara Patxi Larrainzarrekoentzat, eta eskola horretako arazoak ez dira sinestarazi nahi duten bezain handiak. Kontua da ikastetxe hori nolabaiteko paradigma bilakatu dela, eta Hezkuntzan egin diren inbertsio handiak estalita gelditu direla eskola horren aldarrikapenen atzean. 
Kexak ez dira bakarrik Patxi Larrainzarretik ailegatu. 
Baina Patxi Larrainzar izan da paradigma. Eta ez dugu ahaztu behar azpiegituretan dauden arazoak konpontzeko plana onartua dagoela, hamabost milioi euroko sailarekin urtero. Plan hori indarrean dago, eta beteko dugu. 
Arazoak are nabarmenagoak dira D ereduko eskoletan. Hori nabarmentzen dute talde askok. 
D ereduak, %90, oso ongi funtzionatzen du. D ereduarekin arazoa dago? Nik uste dut ezetz. Beraz, dena erlatibizatu beharra dago. Arazoa ez da orokorra, inondik inora. D ereduak gora baino ez du egin azken hamar urteotan UPNko gobernuekin. Gora egin du inbertsioak. Eta gu omen gara euskararen genozida. 
Askok erranen lukete D ereduak gora egin duela, gobernuan UPN egon arren. 
Nik nahiko nuke aztertu hemen oposizioan eta beste erkidego batean gobernuan diren alderdiek nola tratatzen dituzten beraienak ez diren ereduak. Ea alderdi nazionalistek nola tratatzen dituzte A eta G ereduak. Ea nork gutxiesten duen bere politikarekin bat ez datorren alternatiba. Guri, UPNri eta CDNri, inork ezin digu erran modu sektario batean aritu garela herritarrek onartzen duten eredu bat baztertzeko lanean. Eremu ez euskalduneko ikastolak guk legeztatu ditugu. 
British eskolek, halaber, eztabaida piztu dute. D ereduaren kontrakotzat jo dute hainbat sindikatuk eta elkartek eredu hori. Gurasoek ere sinadurak bildu dituzte haren kontra Iruñerriko hainbat herritan. 
Ez da egia. D ereduak ez du arazorik Nafarroan. Ikastolek ere ez. Gora egiten ari dira. Eremu ez euskaldunean, adibidez, Tuterako Elvira España ikastetxeak bazituen arazoak. Hor daude nire alabak. Etorkinak ziren nagusi eskola horretan. Hor baziren arazoak. British eredua arazo horiei aurre egiteko alternatibatzat sortzen da. Berdin beste hainbat tokitan. Ereduak ongi funtzionatzen du, baina oraindik saiatzen ari gara. Nik neuk gertutik ikusten ditut dituen gabeziak. Pozik nago? Gutxiago da ezer. Normalizazioa behar da, eta denbora beharko da horretarako. Baina eredu estandarra izan daiteke, ez dugu hori baztertzen, eta balioko luke eredu guztientzat. Izan daiteke British eredua euskararentzat ere. 
Sare publikoan alternatiba egokia izan daiteke, baina kontua ez da ikastetxe guztietan ezartzea. Baina ez da D ereduaren kontrako eredu bat. A eta G ereduei kalitatea emateko sortu da. Kontua da dauden ereduak birbanatzea eta orekatzea, eta ikasleen portzentaiak herrialdearen errealitate soziologikoaren arabera ezartzea. 
Haur eskoletan ere, ingelesaren aldekoa da zuen apustua. Euskaraz, ordea, oso gutxi daude, eskaera handia izan arren. 
Errealitatea zein den aztertu behar dugu. Horretarako sortuko dugu Nafarroako Euskararen Institutua, besteak beste, jakiteko halako kontuak nola jorratu behar ditugun. 
Euskararen Institutua aipatu duzu. Hezkuntza Departamentuko organigramatik desagertu da Hizkuntza Politikarako Zuzendaritza Nagusia. 
Bai. Desagertu behar baitu Euskaren Institutua sortzeko. Zerbait berria da, bere estatutuekin, bere funtzioekin. Guk uste dugu hizkuntza politikak autonomia behar duela, gobernu osoan modu transbertsalean eragiteko. Une honetan hizkuntza politikaren kontuak Lanbide Heziketarako eta Unibertsitaterako Zuzendaritza Nagusiaren menpe daude, baina astelehenean, ziurrenik, Nafarroako Euskararen Institutuaren estatutuak onartuko ditugu. Euskararen auzia despolitizatu nahi dugu. Eta guretzat oposizioarentzat baino errazagoa izanen da hori egitea. 
Departamentutik kanpo egonda, zer-nolako eskumenak eta funtzioak izanen ditu institutu horrek? 
Kontseilariaren menpe egonen da, zuzenean, beraz, ahalmen handia izanen du. Aholkularitza lana eginen du, batetik. Nafarroako Euskararen Kontseilua bere baitan egonen da, halaber. Bere txostenak eginen ditu. Ez dira lotesleak izanen, hala ere. Bestetik, ikerketa lana, eta dibulgazioa landuko ditu institutuak. Gomendio politikoak ere eginen ditu. Ildo horretan, D eredua Iruñerriko hainbat herritara zabaltzeko aukera aztertzeko txostena eginen du institutuak. Errotulazioari buruzko gomendioak eginen ditu, ere bai, eta aztertuko du, besteak beste, euskara unibertsitatean. 
Noainen, adibidez, D eredua eskatzen dute, nahiz eta eremu mistoan ez egon. 
Guk ez dugu Euskararen Legea aldatuko. Baina UPN eta CDN prest daude aztertzeko D eredua beste herritara zabaltzeko aukera. Eremu mistoa aldatu gabe. Egia da Noainen eskaera dagoela, Arangurenen ere bai. Ikusi beharko da. 
Euskara unibertsitatean aipatu duzu. Sanzek aurreko legegintzaldian erran zuen unibertsitate elebiduna txarra litzatekeela. Ados zaude? 
Ez du zertan horrela izan behar. Euskarak arazo bat du unibertsitatean, ez duela normalizazioa lortzeko ikasle kopuru nahikoa. Ikasgai askotan logikoagoa litzateke ingelesa erabiltzea. 
 
«Nahiko nuke aztertu beste alderdiek nola tratatzen dituzten beraienak ez diren ereduak» 
«Kontseilariaren menpe izanen da Euskararen Institutua; astelehenean onartuko ditugu estatutuak» 
«Unibertsitatean euskarak ez du ikasle nahikorik; ingelesa erabiltzea logikoagoa da hainbat ikasgaitan» 
Carlos Perez Nievas, Nafarroako hezkuntza kontseilaria